Ayrıntılı Ultrasonda hangi parametrelere bakılır?

 Ayrıntılı ultrason, detaylı ultrason ya da ileri düzey ultrason gebeliğin yaklaşık 22. haftasında  yapılan anne karnındaki bebeğin bütün sistemlerinin herhangi bir anomali varlığı açısından gözden geçirilmesidir.Bu haftada yapılmasının nedeni; bebeğin henüz doğunca yaşayabilecek büyüklüğe ulaşmamış olması ve herhangi yaşamla bağdaşmayan anomali varlığında gebeliğin sonlandırılmasının mümkün olmasıdır.Ayrıca bebek , anomali tespiti açısından özellikle de kalp taraması için yeterli büyüklüktedir.
    Genelde toplumda bu ultrason taraması dört boyutlu ultrason olarak bilinse de kesinlikle aynı şeyi ifade etmez.4D ultrason, gebeliğin herhangi döneminde yapılabilen , teknik olarak bebeğin 2 boyut yerine 3 boyutlu ve hatta zaman ilavesiyle 4 boyutlu gözlenebildiği ultrasondur.Elbette bazı anomalilerin ve ince ayrıntıların izlenmesinde 2D ye üstünlüğü olabilir ancak ayrıntılı ultrasonda bebek asıl olarak 2D ultrasonla taranır.Ancak bu ultrason cihazının özellikle kalp taramasını yapmaya izin verecek doppler vs gibi teknik teçhizatının yeterli olması yeterli olması şarttır.
    Ayrıntılı ultrasonun rutin ultrason muayenelerinden farkı nedir peki?
    Bu haftada bebek bütün organ sistemleriyle taranmaktadır.kordon kan akımı değerlendirilir, kalp taraması yapılır ve rahim ağzı uzunluğu ölçülerek erken doğum olasılığı var mı karar verilir.
    Öncelikle bebek canlı mı diye kalp aktivitesine bakılmalıdır.Plasentanın yeri önemlidir. Çünkü rahim ağzına yakın lokalizasyonda ise kanama riski vardır.Plasentanın grade i bebeği besleme kapasitesi için değerlendirilir.Su miktarı yeterli mi bakılır.Rahim ağzı uzunluğu ve rahim ağzında herhangi bir açıklık olup olmadığına bakılarak erken doğum riski saptanır.
Ardından bebeğin ölçümleri alınır.Esas olarak kafa , kol, uyluk kemiği ve karın çevresi ölçülerek kiloso ve boyu hesaplanır, gelişimi haftasıyla uyumlu mu bakılır.
Kafa içinde beyin yapısı, beyin içi boşluklar, beyincik, choroid pleksus denilen beyin omurilik sıvısını üreten yapılar değerlendirilir..Buralarda kistik yapılar oluşabilir ve bunların bazıları kromozom bozuklukları ile ilişkili olabilir.
Takiben yüze geçilir.Gözlerdeki lensler ayırtedilir doğuştan katarakt hastalığını ekarte etmek üzere..Yarık damak ve dudak var mı bakılır.Burun kemiğinin olmaması ya da az gelişmiş olması yine bazı anomalilerin habercisidir.
Ardından omurga tüm uzun ekseni boyunca hem enine hem de dikey eksende değerlendirilir.Nöral tüp defekti ekarte edilir.
Toraks denen göğüs kafesinde kaburgalar ve akciğer ve kalp görülür.Kalbin göğüs boşluğundaki oranına bakılır.Göğüs duvarını karın duvarından ayıran solunum kası diafram değerlendirilir.Bazen diaframda fıtık olabilmekte ve karın boşluğunun bazı organları göğüs boşluğuna fıtıklaşarak hayatı tehdit edici sorunlara neden olabilmektedir.
Karın boşluğunda önce karın duvarı düzgün mü, kord çıkış yeri normal mi, herhangi gastroşizis ya da omfalosel gibi barsakların karın boşluğundan dışarı fıtıklaşması durumu var mı kontrol edilir.Sonra karıniçi organlara geçilir.Mide, karaciğer, böbrekler , mesane , barsaklar değerlendirilir.Mide odasının görülmemesi yemek borusununda doğuştan tıkanıklığa, barsaklarda hiperekojenite denen kemik beyazlığında görünüm bazı kromozomal bozukluklara işaret edebilir.Böbreklerin biri ya da her ikisinin birden görülememesi doğuştan böbrek yokluğu (agenezi), böbreklerde sıvı toplanması ve genişleme üriner sistemde doğuştan bir tıkanıklığa işaret edebilir.Mesanenin iki yanında kordon damarlarının görülmesi gereklidir.
Ardından bebeğin ekstremiteleri yani kolları bacakları, elleri ayakları değerlendirilir.El parmaklarına bakılır.Parmak kemiklerinde bozukluklar, ayaklarda içe dönüklük, düşük ayak, uzun kemiklerde kısalık trizomi gibi bazı kromozomal bozuklukların işareti olabilir.
Bebeğin cinsiyeti netleştirilir.
En son kalp taraması yapılır.Esas olarak kalpte karıncık ve kulakçıklarıyla dört odacığın görülmesi kalp hastalıklarının %50 sini ekarte ettirir.Diğer detaylar 3 damar yapısı ve büyük damar çıkışlarının sağlıklı görünmesi, kapakların durumu, ekojenik fokus denen parlak odakların taranmasını içerir.Kalpte delik var mı bakmak için doppler akımı kullanılır.
Kordon enine kesitinde 3 damar yapısı var mı bakılır.Kordon kan akımındaki bazı oransal değerler de bebeğin anne karnında streste olup olmadığını özellikle ileri derecede gelişme geriliği olan olgularda bilgi vermesi açısından önemlidir.
    Ayrıntılı ultrason yaklaşık yarım saat sürer.Muayene sırasında bazı detaylar 4D probu kullanılarak da hastaya daha canlı örnekleriyle gösterilir. Tüm bu muayene CD ile kayıtlandırılır ve muayene bitiminde hastaya sunulur.

https://www.instagram.com/op.dr.naziyegurkansabah/
https://www.facebook.com/Op-Dr-Naziye-Gürkan-SABAH-1682443985390994/